Mađarska lider biogasnih projekata u regionu

Razlika između uspešnih i neuspešnih biogasnih projekata ne nastaje u elektrani, već u proizvodnom lancu kojem ona pripada. Biogas, prema analizi ove energetsko-tehnološke grupe sa sedištem u Luksemburgu, ostvaruje najveću vrednost kada nije zasebna elektrana, već deo sistema koji povezuje poljoprivredu, prehrambenu industriju i proizvodnju energije.

„Sama tehnologija rešava više zadataka odjednom. Dekarbonizuje poljoprivredu i komunalni sektor jer stajnjak, organski otpad i otpadne vode iz troška i izvora emisija pretvara u gorivo. Preduzećima donosi energetsku autonomiju, ono što je juče plaćalo i zbrinjavanje otpada i struju danas pokriva sopstvenu potrošnju, a višak prodaje“, navodi se.

Dodatno, stvara se sinergija sa osnovnom delatnošću tako da toplota iz proizvodnje greje procese, a prerađeni ostatak vraća se na njive kao đubrivo i podiže prinose. Postojeća postrojenja u Srbiji već prerađuju više od 900.000 tona stajnjaka i organskog otpada godišnje.

Analiza navodi tri najčešća uzroka neuspeha. Prvi je proizvodnja odvojena od stabilnog izvora sirovine. Postrojenje koje supstrat kupuje na otvorenom tržištu ostaje nezaštićeno od skokova cena. Drugi su „energetske plantaže“ na kojima se kukuruz i pšenica namenjeni ishrani seju radi proizvodnje struje. Treći je nedostatak iskustva u vođenju složenih proizvodnih postrojenja.

Upravo je prvi uzrok koštao Hrvatsku, gde je više od 70 odsto kapaciteta van pogona, u stečaju ili radi smanjenim obimom. Tamo je, kada su cene sirovine porasle, a otkupne cene struje ostale fiksne, ceo rizik pao na male vlasnike biogasnih elektrana, navodi se u analizi.

Mađarska je, nasuprot tome, sa 90 do 100 megavata postala regionalni lider jer su najveći kompleksi vezani za industriju i stalne izvore sirovine.