Istorija
28.03.2018. 09:10
R:E/ dnevno.rs

NA DANAŠNJI DAN (1811): Preminuo srpski prosvetitelj, pisac, filozof i pedagog Dositej Obradović

Ekspres.net
Izvor: Ekspres.net

Dositej Obradović je rođen 1744. godine u Čakovu u Banatu, u zanatlijskoj porodici. Ime koje je dobio po rođenju je Dimitrije, ali ga je kasnije promenio u Dositej. Još kao đak čehoslovačke osnovne škole, odao se sanjarenju i verskom zanosu.

Posle smrti njegovog oca, njegov tetak, da bi ga izlečio od sanjarenja i misticizma, izvodi ga iz škole i daje na zanat jorgandžija u Temišvar. Međutim, želja za naukom, koju je on gledao u crkvenim knjigama, ne ostavlja ga ni docnije, i čim mu se za to ukazala prilika, on ostavlja zanat i rodbinu i beži u fruškogorski manastir Hopovo. Međutim, kada je bolje upoznao manastirski život i kaluđersko bratstvo, video je da to nije za njega i da nije toliko jednostavno kako mu se do tada činilo. Pored toga, imao je uvid i u razne građanske knjige, iz kojih je uvideo da izvan crkve postoji i druga mudrost, upravo ono za čim je žudeo.

Kao učitelj i domaći vaspitač, ili kao manastirski gost obišao je skoro ceo Balkan i Malu Aziju, zatim Italiju, Nemačku, Francusku, Englesku, Austriju i Rusiju. Prvi srpski ustanak ga je zatekao u Trstu. On se od početka stavlja u službu srpskih ustanika: prvo je skupljao priloge za njih, a je potom vršio razne poverljive misije između ustanika i Rusije i najzad konačno prelazi u Srbiju. Kao najprosvećeniji i najučeniji Srbin svoga vremena, postao je prvi srpski ministar prosvete, organizovao je škole, mirio i savetovao ustaničke vođe, i bio je Karađorđev lični sekretar i savetnik.

Umro je 1811. godine u Beogradu i sahranjen ispred Saborne crkve u Beogradu. Njegovo telo je dva puta izmeštano, 1837. zbog zidanja nove Saborne crkve umesto stare koja je srušena i drugi put 1897. da bi se njegov grob postavio naporedo sa grobom Vuka Karadžića koji je te godine prenet iz Beča. Tokom 2011. obeleženo je 200 godina od njegove smrti.

Komentari
Dodaj komentar
Close
Vremenska prognoza
clear sky
4°C
09.12.2021.
Beograd

Najnovije

Vidi sve

Najčitanije

Vidi sve