Švajcarska objavila dosije o nacističkom ratnom zločincu Mengeleu

Tokom Drugog svetskog rata, Mengele je služio u logoru Aušvic u okupiranoj Poljskoj, gde je ubijeno oko 1,1 milion ljudi, od kojih su oko milion bili Jevreji. Postao je ozloglašen zbog sprovođenja brutalnih medicinskih eksperimenata nad logorašima, uključujući decu, pod izgovorom naučnog istraživanja.

Nakon rata, Mengele je pod lažnim imenom pribavio putnu ispravu Crvenog krsta, što mu je omogućilo da napusti Evropu. Kao i mnogi bivši nacistički zvaničnici, proveo je godine skrivajući se u Latinskoj Americi dok je za njim tragala međunarodna zajednica zbog počinjenih zločina. Preminuo je 1979. godine nakon što se utopio kod obale brazilske savezne države Sao Paulo.

Dokumenti koje su objavile švajcarske vlasti sadrže materijal dostavljen policiji koji ukazuje da se Mengele možda vratio u Švajcarsku nakon što je prvobitno pobegao iz Nemačke, ili da je planirao da uđe u zemlju pod lažnim imenom, navodi nemačka novinska agencija dpa.

Istoričari koji su želeli da utvrde da li je Mengele boravio u Švajcarskoj dok se za njim tragalo, a da ga švajcarske vlasti nisu uhvatile, dugo su tražili pristup tim dosijeima.

Švajcarske vlasti su prethodno insistirale na tome da dokumenti ostanu zatvoreni za javnost do 2071. godine iz bezbednosnih razloga i radi zaštite pojedinaca koji se u njima pominju.

Istoričar Gerard Vetštajn (Wettstein) je uspešno osporio ta ograničenja pred Saveznim upravnim sudom, što je dovelo do objavljivanja dokumenata na internetu. Pojedini delovi su cenzurisani radi zaštite izvora i ličnih podataka trećih lica, saopštile su vlasti.

Dosije je sastavila policijska služba pri saveznom tužilaštvu, prethodnica današnjih švajcarskih saveznih obaveštajnih službi, a 2001. godine je predat Saveznom arhivu.