Život
12.04.2023. 02:05
R.E./Dragan M. Milošević

Heroine Srbije

Da li znate ko je bila prva prava princeza "nove Srbije"?

kruna
Izvor: Shutterstock

Zbog pameti i obrazovanja nazivana je "ljubiteljnica nauka“ a zbog lepote, modernih manira, oblačenja i ponašanja zvali su je i "Anka pomodarka“.

U bogatom domaćinstvu oberkneza šabačke i valjevske nahije, gospodara Jevrema Obrenovića, najobrazovanijeg i najprosvećenijeg od braće kneza Miloša Obrenovića, prvog aprila 1821. godine rođena je u Šapcu Anka Obrenović, jedna od najzanimljivijih ali i veoma značajnih ličnosti Srbije 19. veka.

I Ankina majka Tomanija poticala je iz ugledne porodice, njen otac bio je čuveni ustanički vođa Ante Bogićević. Ankini roditelji činili su sve da talentovano i prelepo devojče postane obrazovana i školovana žena, iako žene u to vreme u Srbiji nisu išle u školu.

Pišući o domaćinstvu Jevrema Obrenovića, naš poznati spisatelj Joakim Vujić ističe da je to bio najuređeniji i najmoderniji posed tog vremena u Srbiji. Stari Jevrem je imao bečke stolice, stolove i krevete 10 godina pre nego što će bilo kakav krevet  i stolica stići na dvor njegovog brata kneza Miloša.

U takvoj porodici i sredini Anka je od malena imala najbolje privatne učitelje i instruktore tako da je sa 15, 16 godina tečno govorila nemački i francuski jezik, bila je obučena da odlično piše i prevodi, postala je prva žena u Srbiji koja zna da svira na klaviru i koja je skinuvši nacionalnu odeću obukla modernu haljinu sa dekolteom. Rečju, svojim građanskim manirima i ponašanjem, Anka je bila ravna najuglednijim evropskim damama toga vremena.

1
Izvor: YouTube/Screenshot

Godine 1836, sa samo 15 godina, Anka je u Beogradu objavila svoju prvu knjigu "Naravnoučitelne povesti“, 14 prevedenih pripovetki sa nemačkog jezika, čime je postala prva srpska književnica sa teritorije tadašnje Srbije, odnosno treća Srpkinja književnica, uzimajući u obzir prethodne radove Eustahije Arsić i Julijane Radivojević u Vojvodini.

Posedujući obrazovanje veće nego i jedna žena pre nje u Srbiji, Anka je obeležila početne dane književnosti u Srbiji jer je iste godine počela da vodi i svakodnevni, dvogodišnji Dnevnik, ali koji će, nažalost, biti objavljen tek 2007. godine. A kada je objavljen, Ankina proza je bila pravo otkriće i svedočanstvo o vremenu i prilikama toga doba u Srbiji. Pisala je iskreno, kritički o vlasti, brojnim ličnostima, kneževom dvoru, negativnim pojavama u društvu...

Pisanjem i ponašanjem ona je faktički rušila provincijalne i zaostale plemenske barijere. O značaju i kvalitetu njenog književnog rada pisali su sa velikim pohvalama Dimitrije Davidović (1836), urednik "Novina Serbskih“, Milica Stojadinović Srbkinja u svom "Dnevniku u Fruškoj gori“, kao i Sima Milutinović Sarajlija.

Po preseljenju u Beograd i postavljenju Jevrema Obrenovića za gubernatora nahije, Ankina kuća postaje centar okupljanja prestoničke elite, dinastičkih i vezirovih gostiju, pisaca, umetnika, naučnika, lekara... Dominantna ličnost na tim skupovima je Anka, zbog pameti i obrazovanja nazivana je "ljubiteljnica nauka“ a zbog lepote, modernih manira, oblačenja i ponašanja zvali su je i „Anka pomodarka“.

stari beograd
Izvor: Shutterstock

Godine 1842. udala se u Beogradu za Aleksandra Konstantinovića sa kojim je dobila četvoro dece, među njima i prelepu Katarinu, u koju je bio zaljubljen i imao nameru da je oženi Ankin brat od strica, knez Mihailo Obrenović. Posle smrti muža Anka je nastavila da živi "pomodarski“ i da organizuje brojne skupove i balove u vremenu koje je i inače postajalo sve liberalnije u odnosu na prve godine postustaničke Srbije.

Život ove sposobne, ambiciozne, autentične i moderne žene okončan je na tragičan način. Smrtno je stradala 10. juna1868. godine kada je u beogradskom Košutnjaku izvršen atentat na kneza Mihaila Obrenovića. Bila je pored njega, kao i njena majka Tomanija i ćerka Katarina, koje su preživele atentat.

Očevici kažu da je Anka svojim telom pokušala da zaštiti svog mnogo voljenog rođaka kneza Mihaila. Sahranjena je u Rakovičkom manastiru u Beogradu, uz ostale članove dinastije Obrenović.

 

 

Tekst preuzet iz knjige "Heroine Srbije  - Vekovnik", Dragana M. Miloševića, koju možete naručiti putem imejl adrese: [email protected]

Komentari
Dodaj komentar

Povezane vesti

Da li znate u kojoj industriji u Evropi Srpkinje dominiraju?
gejming, igrica, žena

Iznenadićete se...

29.03.2023. 02:10

Da li znate u kojoj industriji u Evropi Srpkinje dominiraju?

Srbija je prva u Evropi po broju žena u gejming industriji jer se 30 odsto žena bavi ovom delatnošću, dok je evropski prosek 22 odsto, objavila je kompanija "Playstudios Europe", članica Asocijacija industrije video igara Srbije.
Close
Vremenska prognoza
clear sky
21°C
24.07.2024.
Beograd
Wind
PM2.5
5µg/m3
PM10
6µg/m3
UV
UV indeks
1
AQI indeks
1

OI 2024

Vidi sve

Oni su ponos Srbije

Vidi sve

Najnovije

Vidi sve

Euro 2024

Vidi sve