Preporuka za čitanje

Pakao kome su se divili

biblioteka, knjige — Izvor: Shutterstock

Rjunosuke Akutagava, jedan od najznačajnijih japanskih pisaca, rođen je 1892. godine.

Majka mu je ubrzo nakon njegovog rođenja mentalno obolela pa je brigu o njemu preuzeo njegov ujak. Još kao mladić u Tokiju, gde je rođen, prepoznat je u književnim krugovima kao izvanredan prozni pisac. Na studijama engleske književnosti na Carskom univerzitetu u Tokiju pokreće i uređuje časopis "Nova misaona struja“, gde objavljuje svoju prvu pripovetku. Pisao je haiku poeziju, prozu i eseje, ali najplodniji deo ipak predstavljaju pripovetke, njih 150, koje odražavaju piščevo svestrano obrazovanje. Akutagava je poznavao istočnu tradiciju, ali i evropsku književnost XIX veka i psihologiju. Koristio je intertekstualni postupak tako što je klasičnim narativima dodavao psihoanalitičke elemente.

Mučen sumnjama u sopstvene umetničke sposobnosti i opterećen time da bi i on mogao postati duševni bolesnik kao njegova majka, uzimanjem prekomerne doze sedativa oduzeo je sebi život. Njegova prerana smrt, u 35. godini, označila je kraj jedne epohe. Kao priznanje ovom velikom piscu, 1935. godine je ustanovljena prestižna "Akutagavina književna nagrada“, koja se dodeljuje i danas, 90 godina kasnije.

Zbirka "Rašomon“ sastoji se od šesnaest reprezentativnih pripovedaka. Iako čine neveliki deo, manje od desetine njegovog plodnog stvaralaštva, dovoljne su da čitaocima dočaraju umešnost ovog izvanrednog pisca.

Već naslovnom pripovetkom ove zbirke, "Rašomon“, Akutagava je obezbedio svoje mesto u japanskim i u svetskim književnim krugovima. Pripovetka "Rašomon“ smatra se temeljem Akutagavinog stvaralaštva jer predstavlja prototip njegovih kasnijih pripovedaka sa istorijskim motivima. Na osnovu motiva iz ove, kao i iz pripovetke "U čestaru“, nastao je film "Rašomon“ proslavljenog japanskog režisera Akire Kurosave.

Čuvena kapija Rašomon odavno je napuštena. U nju pod velom noći odnose leševe koje nema ko da sahrani. Bedne i bezimene. Oko njih se okupljaju lešinari u ljudskom obličju. Vaš posao je da saznate zašto.

Priča "U čestaru“ o istom događaju govori iz ugla više svedoka, otkrivajući jednu činjenicu sa kojom se svi slažu, koja je svima njima polazište, ali i različite nepodudarnosti opisa njegovog toka, koji zavise od svakog pojedinca, njegovog senzibiliteta, psihičkog stanja i interesa. U pojedinim trenucima, različite verzije iste priče stvaraju utisak da su u pitanju različiti događaji, a ne subjektivnost pripovedača koji nekažnjeno meša istinu i laž.

Sestra koja gađa mandarinama mlađu braću, u priči "Mandarine“, nepogrešivo ciljajući sa prozora voza koji je, trbuhom za kruhom, odvozi daleko od njih, slikar koji ne može da završi svoje naručeno delo "Pakao“ ako ga očima ne vidi, dopuštajući proračunato da sova ušara napadne jednog njegovog učenika u pokušaju da mu iskljuca oči, a zmija otrovnica nasrne na drugog, sapetog lancima, ili ugleda devojku spaljene kose, pretvorene u buktinju u drvenim kolima, za koju će ubrzo shvatiti da je ona – žrtvovana, njemu bliska osoba.

Da li će "Zmaj“ izaći iz jezera, a verni sluga, nakon četrdeset godina službe odšetati na nebo?

Narodnu bajku "Frula i psi“ autor predstavlja na nov način, zaboravljajući joj kraj.

Čitajte Akutagavine priče, one će vam zadugo u srcu stanovati, kao u toplom gnezdu, podražavajući damare, povetarce i oluje. Njihova moć je u tome što ih dugo nećete moći zaboraviti.

Preporuka za čitanje: Kad se krene stranputicom...